Ongeveer 1 op de 7 kinderen heeft overgewicht. Ongeveer 3 tot 4% van deze kinderen heeft ernstig overgewicht. Dat noemen we obesitas.
Kinderen vinden dat woord vaak niet fijn. Zij zeggen liever dat ze “te zwaar” of “stevig” zijn.
Ernstig overgewicht heeft invloed op de gezondheid, groei en ontwikkeling van een kind. Het is ook lastig om er weer vanaf te komen. Daarom zien we het als artsen als een chronische ziekte: iets waar langdurige zorg en aandacht voor nodig is. Er zijn steeds meer kinderen die al op jonge leeftijd klachten krijgen door hun gewicht.
Wil je weten of jouw kind een gezond gewicht heeft?
Gebruik dan de BMI-meter van het Voedingscentrum.
Wat zijn de mogelijke oorzaken?
Veel mensen denken dat overgewicht alleen komt door te veel eten en te weinig bewegen.
Maar als het zo simpel was, zouden er niet steeds meer kinderen en volwassenen bijkomen met overgewicht.
De werkelijkheid is veel ingewikkelder. Er spelen meerdere dingen mee, zoals:
- Voeding en beweging
- Slaap en regelmaat
- Medicijnen of een onderliggende ziekte
- Emoties en stress
- Gezinssituatie en omgeving
- Aanleg
Voor elk kind ligt die balans anders. We zeggen vaak: “Elk kind heeft zijn eigen puzzel.” Al deze punten moeten in balans zijn om een gezond gewicht te kunnen bereiken. De grootste invloed komt van de voedselomgeving. Overal is eten te koop, veel producten bevatten veel suiker en vet, en kinderen worden daar de hele dag door verleid.
Hun hersenen zijn nog in ontwikkeling en kunnen moeilijk ‘nee’ zeggen tegen al die prikkels. Daar kan een kind of ouder niets aan doen – het is geen kwestie van schuld of wilskracht.
Wat kun je zelf doen?
Blijf de grootste fan van je kind
Ouders willen het beste voor hun kind, maar praten over gewicht kan lastig zijn.
Kritiek of opmerkingen over het lichaam van je kind kunnen veel pijn doen.
Probeer vooral te luisteren en samen te ontdekken wat er aan de hand kan zijn.
De vragenlijst op Checkoorzakenovergewicht helpt om te zien welke factoren bij jouw kind een rol spelen.
Doe het samen als gezin
Een kind kan dit niet alleen.
Een gezonde leefstijl is belangrijk voor het hele gezin — ook voor broertjes en zusjes zonder overgewicht. Maak geen onderscheid tussen kinderen.
Praat niet over “gewicht”, maar over gezond leven en lekker in je vel zitten.
Leer wat gezond leven voor kinderen betekent
Kinderen zijn geen kleine volwassenen. Ze hebben andere voeding en beweging nodig. Op de website van het Voedingscentrum vind je duidelijke tips over gezonde voeding en bewegen voor kinderen. Onder “meer informatie” vind je nog extra handige adviezen.
Zoek op tijd hulp
Lukt het niet genoeg? Wacht dan niet te lang.
Hoe eerder er hulp is, hoe groter de kans dat je kind gezond kan opgroeien.
Je kunt terecht bij de huisarts of jeugdarts van de GGD voor advies of een verwijzing.
Wanneer moet je naar de kinderarts?
De huisarts of jeugdarts bekijkt of jouw kind een verwijzing naar de kinderarts nodig heeft.
Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer:
- Niet duidelijk is waardoor het overgewicht komt.
- Het gewicht blijft stijgen, ondanks gezonde aanpassingen.
- Er gezondheidsproblemen ontstaan, zoals hoge bloeddruk, suikerziekte of slaapapneu.
- Er meer gespecialiseerde behandeling nodig is.
Wat doen wij?
Wij hebben een speciaal spreekuur voor kinderen met ernstig overgewicht: ‘PositiefOverGewicht’.
We noemen het zo omdat we kijken naar wat wél kan.
Hoe jonger we samen beginnen met hulp, hoe beter dat is voor de toekomst.
Het is fijn als alle opvoeders bij het eerste gesprek aanwezig zijn.
In een volgend gesprek praten we met oudere kinderen ook zonder ouders, als dat goed voelt.
Tijdens het eerste bezoek:
Luisteren we uitgebreid naar jullie verhaal.
Bespreken we wat jullie tot nu toe hebben geprobeerd.
Onderzoeken we je kind rustig en zorgvuldig.
Meten we lengte, gewicht en bloeddruk.
Maken we zo nodig afspraken voor bloedonderzoek of ander aanvullend onderzoek.
Samen maken we een plan op maat om naar een gezonder gewicht te werken.
Hoe ziet de behandeling eruit?
De behandeling gaat stap voor stap:
Onderzoek naar de oorzaken van het overgewicht.
Begeleiding bij leefstijlverandering. We werken samen met de jeugdarts, diëtist en fysiotherapeut, het liefst dichtbij jullie in de buurt.
Medicatie (vanaf 10 jaar). Vanaf 10 jaar kunnen we in sommige gevallen behandeling met medicijnen overwegen.
Maagverkleining (heel zeldzaam). In uitzonderlijke situaties kan een kind in aanmerking komen voor een maagverkleining.
Hiervoor werken we samen met onze collega’s in het OLVG.
Wij vinden het belangrijk dat ouders en kinderen zich gezien en gehoord voelen.
Samen gaan we stap voor stap op weg naar een gezondere toekomst.
Meer informatie
- Voedingscentrum- BMI-meter voor kinderen
- Check oorzaken overgewicht- vragenlijst voor ouders en kinderen
- Leefstijltips voor kinderen- AmsterdamUMC (Pdf)
- Praten over gewicht met je kind-Folder voor ouders (Pdf)
- Leefstijltips Centrum Gezond Gewicht, Erasmus MC (Pdf)
- Kind bij de dokter-obesitas-Podcast